Zwyrodnienie plamki żółtej

Plamka żółta to niewielkich rozmiarów punkt umiejscowiony na siatkówce oka, będący największym skupiskiem czopków - światłoczułych receptorów siatkówki. Terminem Age-related Macular Degeneration (w skrócie AMD) określa się związane z wiekiem zwyrodnieniowe zapalenie plamki żółtej, będące jedną z najczęstszych przyczyn całkowitej utraty wzroku. Choroba ta jest najczęstszą przyczyną całkowitej utraty wzroku u osób po 65 roku życia.
na ADM cierpi 1,9 miliona Polaków, u 600 tysięcy nich choroba wkroczyła w zaawansowane stadium.

Przyczyny:
Naukowcy wciąż próbują dociec przyczyny powstawania AMD, niedawne badania ujawniły, iż do rozwoju choroby przyczyniać mogą się mutacje w obrębie genu kodującego, tzw. czynnik H. Czynnik ten jest białkiem odpowiedzialnym za hamowanie reakcji układu immunologicznego na infekcje bakteryjne i wirusowe po zwalczeniu zagrożenia. W konsekwencji mutacji zdolność do hamowania reakcji odpornościowych zostaje zaburzona, co prowadzi do niebezpiecznego dla zdrowia utrzymywania się stanów zapalnych w organizmie.

widok prawidlowy:	widok ze zwyrodnieniem plamki żółtej:

Czynniki ryzyka:
- Wiek, największą zachorowalność odnotowuje się w śród osób po 75- tym roku życia
- Płeć żeńska
- Uwarunkowania genetyczne
- Nadciśnienie tętnicze
- Długotrwale narażenia wzroku na intensywne światło
- Palenie tytoniu
- Niedobór przeciwutleniaczy takich jak: witaminy E, C, beta-karoten, selen
- Niedobór luteiny i i zeaksantyny
- Jasny kolor tęczówki-
- Otyłość


Objawy:

- Zniekształcone widzenie linii prostych
- Trudności w czytaniu
- Problemy z widzeniem centralnym ( środka obrazu)
- Rozmycie krawędzi oglądanych przedmiotów
- Trudności w rozróżnianiu kolorów
- Wykrzywianie linii prostych

Należy pamiętać, że wczesne stadium AMD u większości osób nie wpływa na jakość widzenia. Gdy choroba dotyczy tylko jednego oka początkowo można nawet nie dostrzec różnicy w jakości widzenia.
iagnoza:

Chorobę stwierdza się podczas badania okulistycznego, dlatego osoby po 50 –tym roku życia powinny regularnie kontrolować oczy. Jednym z często wykonywanych bań jest test Amslera pozwalający określić stan plamki żółtej oraz jej okolicy. Innym pomocnym w zdiagnozowaniu choroby badaniem jest angiografia fluoresceinowa- kontrastowe badanie naczyń krwionośnych dna oka. W celu wykonania badania pacjentowi podaje się dożylnie barwnik, aby następnie przy użyciu specjalnego aparatu wykonać zdjęcia dna oka.
Prosty test można przeprowadzić także samodzielnie: należy wziąć kartkę w kratkę i namalować na niej punkt. Patrząc na niego z odległości 40 cm należy zwrócić uwagę na to, czy linie kratki nie zbliżają się do siebie lub się nie oddalają. Jeśli tak jest, należy udać się do okulisty.

Po 40-tym roku życia badania okulistyczne mogące wykryć zyrodnienie plamki żółtej należy powatrzać co da lata.

Leczenie:

Ze względu na nieznaną etiologię choroby nie możliwe jest leczenie przyczynowe, a jedynie hamujące rozwój choroby.

W terapii suchej odmiany AMD stosuje się leki poprawiające ukrwienie, zaleca się również wzbogacenie diety o warzywa i owoce oraz obniżenie poziomu cholesterolu. W przypadku znacznie bardziej niebezpiecznego i często prowadzącego do całkowitej utraty wzroku AMD wysiękowego, leczenie polega na niszczeniu nieprawidłowych naczyń krwionośnych.

Zastosowanie tej metody, wykorzystującej światło lasera możliwe jest, jeśli wymagające zniszczenia naczynia nie znajdują się w centrum plamki żółtej.

Kolejną metodą leczenia AMD jest terapia fotodynamiczna polegająca na wprowadzanie do krwiobiegu pacjenta barwnika, który zostanie wychwycony przez patologiczne naczynia, a następnie aktywowany przez promienie lasera, które je niszczą. Niekiedy stosuje się też leczenie chirurgiczne.

Stosuje się także leczenie farmakologiczne - między innymi podawanymi do wnętrza gałki ocznej lub okołogałkowo sterydami. W leczeniu wysiękowego AMD zastosowanie znalazły także blokery VEGF (vascular endothelial growth factor).

W aptekach dostępnych jest coraz więcej preparatów leczniczych i suplementów diety o działaniu profilaktycznym i leczniczym w AMD - zawierających beta-karoten, witaminy C, E, PP, a także cynk i selen.

Profilaktyka:

Chorób związanych z wiekiem trudno uniknąć, można jednak opóźnić ich wystąpienie. Badania przeprowadzone m.in. przez amerykański Narodowy Instytut Chorób Oczu udowodniły, że można skutecznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia AMD. Wśród osób o wysokim ryzyku zachorowania na zwyrodnienie plamki związane z wiekiem istnieje możliwość zmniejszenia ryzyka aż o 25%. Bardzo ważna jest odpowiednia dieta, bogata w warzywa i owoce, a uboga w tłuszcze. Szczególnie cenne są warzywa żółte takie jak dynia lub kukurydza stanowiące źródło karotenoid. Jeśli dieta nie dostarcza nam wystarczającej ilości potrzebnych składników, należy przyjmować preparaty witaminowo-mineralne, które uzupełnią niedobory. Warto też regularnie kontrolować poziom cholesterolu, a razie potrzeby zadbać o jego obniżenie. Przebywając w słonecznym klimacie oczy należy chronić okularami.