Odwarstwienie siatkówki
Jest to oddzielenie się siatkówki (światłoczułej tkanki wyścielającej wnętrze gałki ocznej) od znajdujących się pod nią warstw tworzących ścianę gałki ocznej. Choroba wymaga natychmiastowej interwencji i leczenia okulistycznego.
Najczęstsze dolegliwości i objawy:
- Początkowo: błyski świetlne w oku, „muszki” latające w polu widzenia
- Pojawienie się zasłony w polu widzenia na obwodzie
- Falowanie obrazu
- Pogorszenie ostrości wzroku, do całkowiej utraty wzroku włącznie
- Brak dolegliwości bólowych
Kontaktu z lekarzem wymaga:
- Pojawienie się błysków i latających „muszek” w oku
- Pogorszenie się ostrości wzroku po operacji, po okresie całkowitej poprawy
- Wystąpienie objawów zapalnych (po operacji): zaczerwienienia, obrzęku powiek, bólu i temperatury
Przyczyny:
- Dziedziczna skłonność, częściej występuje u osób z średniego stopnia krótkowzrocznością
- Zmiany degeneracyjne na obwodzie siatkówki, sprzyjające powstaniu otworów w siatkówce (częstsze u ludzi starszych) oraz kurczenie się ciała szklistego (galaretowatej substancji wypełniającej wnętrze gałki ocznej)
Czynniki sprzyjające zachorowaniu:
- Podeszły wiek
- Krótkowzroczność
- Cukrzyca (inny typ odwarstwienia)
- Przebyte odwarstwienie siatkówki
- Odwarstwienie siatkówki w rodzinie
- Zapalenie siatkówki
- Przebyta operacja oka
- Schorzenia naczyń
- Guzy gałki ocznej
Sposoby zapobiegania:
- Zgłaszanie się na okresowe kontrolne badania okulistyczne (zwłaszcza osoby obarczone ryzykiem odwarstwienia siatkówki)
- Właściwe leczenie cukrzycy i chorób naczyń
Przewidywany przebieg choroby:
Tylko we wczesnych fazach choroby leczenie operacyjne pozwala na powrót funkcji odwarstwionej siatkówki (przywrócenie ostrości wzroku).
Gdy odwarstwienie jest długotrwałe, możliwe jest jedynie zatrzymanie postępu choroby poprzez leczenie operacyjne i przymocowanie siatkówki do ściany gałki ocznej, ale bez powrotu jej funkcji.
Możliwe powikłania:
- Przy braku leczenia – przeważnie całkowita i nieodwracalna ślepota dotkniętego oka
- Gdy leczenie rozpoczęto zbyt późno i odwarstwienie siatkówki obejmuje plamkę (miejsce odpowiedzialne za prawidłową ostrość wzroku), to dochodzi do znacznego obniżenia ostrości wzroku
Leczenie:
- Schorzenie rozpoznaje się na podstawie badania dna oka.
- Leczenie zależy od rozległości i umiejscowienia odwarstwienia. Po operacji konieczne jest zasłonięcie obu oczu na pewien czas, a później noszenie ciemnych okularów. Nie wolno dotykać oczu. Należy leżeć lub siedzieć zgodnie z zaleceniami. Należy unikać wysiłków fizycznych i sytuacji, w których dochodzi do wzrostu ciśnienia żylnego - kaszel, parcie na stolec (profilaktyka zaparć).
- Aktywność fizyczną można podjąć dopiero, gdy pozwoli na to lekarz.
- Po operacji wskazana jest dieta lekkostrawna, zapewniająca regularne wypróżnienia.
Leczenie farmakologiczne:
- Podaje się leki rozszerzające źrenice w celu zmniejszenia pociągania siatkówki.
Leczenie operacyjne:
- Leczenie jest prawie zawsze operacyjne. Może polegać na wpukleniu ściany gałki ocznej, użyciu zimna (krioterapia), lasera lub podaniu do wnętrza substancji ciekłej lub gazowej w celu „przyklejenia” siatkówki do ściany oka.
